Murowanie i betonowanie jesienią i zimą: od ilu stopni i co z dodatkiem przeciwmrozowym

Na zwykłej zaprawie murować można od +5 °C. Ta granica stoi w karcie każdej zaprawy murarskiej, którą sprawdziliśmy, i dotyczy powietrza, pustaka i samej zaprawy, także wtedy, gdy zaprawa wiąże. Czy wolno dolać środek przeciwmrozowy, zależy od marki zaprawy: jedni producenci tego zabraniają, inni dopuszczają.

606 945 454 · pon.-pt. 7:00-16:00 · ul. Zamkowa 3b, Kłobuck


Od ilu stopni można murować na zwykłej zaprawie?

Od +5 °C. Tak podają karty techniczne zapraw marek, z którymi pracujemy:

Czym murujeszNajniżejNajwyżejCzego dotyczy
Baumit MM 50, PlanoFix, Thermo TM50+5 °C+25 °Cpowietrze, podłoże i zaprawa, w czasie pracy i wiązania
Porotherm Profi, M50 i M100+5 °Ckarta nie podajejw.
Atlas Zaprawa Murarska+5 °C+30 °Cw trakcie prac
Greinplast ZM+5 °C+30 °Cw trakcie nakładania i wysychania
Porotherm Dryfix (zaprawa w puszce)-5 °C+35 °Cpuszka musi mieć od +10 do +25 °C
Tytan Pianoklej do murowania-5 °C przy ceramice szlifowanej, -10 °C przy silikacie i betonie komórkowym+30 °Cpuszka od +10 do +30 °C

Granica +5 °C nie kończy się z chwilą położenia pustaka. Baumit i Wienerberger liczą ją także na czas wiązania, a Greinplast na czas wysychania. Ciepłe popołudnie po mroźnej nocy nie wystarczy, jeśli w nocy zaprawa jeszcze wiąże.

„Mrozoodporna” na worku to co innego niż „do murowania na mrozie”. Karta Baumit MM 50 mówi jednocześnie, że zaprawa jest mrozoodporna i że murować nią można od +5 °C. Mrozoodporność dotyczy zaprawy, która już stwardniała w murze.


Czy można dolać do zaprawy środek przeciwmrozowy?

To zależy od zaprawy, i to jest pytanie, na którym najłatwiej się pomylić. Producenci mają różne stanowiska:

ZaprawaCo mówi jej karta o dodatkach przeciwmrozowych
Baumit MM 50, Thermo TM50zakazuje wprost
Baumit PlanoFixnie wspomina; zakazuje dolewania wody i dosypywania suchej mieszanki
Porotherm Profi, M50 i M100zakazuje wprost
Greinplast ZM„wszelka ingerencja w skład produktu jest niedopuszczalna”
Atlas Zaprawa Murarskadopuszcza poniżej +5 °C według zaleceń producenta dodatku; Atlas nie odpowiada za skutki

Wniosek jest prosty: zanim kupisz dodatek, sprawdź kartę zaprawy, którą murujesz. Jeśli nie masz jej pod ręką, podaj nazwę zaprawy przez telefon, sprawdzimy kartę razem z Tobą.

Dodatki do zapraw cementowych z kartą techniczną mają dwie marki, które prowadzimy:

DodatekDo czegoTemperatura z kartyDawka z karty
Ceresit CC 73 Winterzaprawy na bazie cementunakładanie do 0 °C, wiązanie do -2 °C, dalsze prace po 72 h1% masy suchej zaprawy, 200-300 ml na 25 kg
SikaCem Winterbeton i zaprawy cementowekarta nie podaje temperatury granicznej0,5-2,0% masy cementu, najczęściej 1%

Żadna z tych kart nie podaje gotowej pary „zaprawa X z dodatkiem Y działa do tylu stopni”. Dodatku nie łączymy z zaprawą, której karta go zabrania.


Czym murować, gdy rano jest poniżej zera?

Karty dopuszczają murowanie poniżej +5 °C tylko przy zaprawach w puszce, bez wody: Porotherm Dryfix od -5 °C i Tytan Pianoklej do murowania od -5 °C przy ceramice szlifowanej oraz od -10 °C przy silikacie i betonie komórkowym.

Dwa warunki z tych samych kart. Puszka musi być ciepła: od +10 °C wzwyż, więc noc spędza w ogrzewanym miejscu, nie na budowie. Pierwsza warstwa idzie na zaprawie cementowej, a ta ma swoje +5 °C. Pianka nie zastąpi więc ciepłego dnia na start ściany. Przy mrozie pustaków pod Dryfix się nie zwilża, tylko odkurza.


Jak chronić świeży mur przed deszczem i nocnym przymrozkiem?

Folia od góry, z przepływem powietrza

Wienerberger zaleca przykryć świeży mur folią albo plandeką tak, żeby pod spodem krążyło powietrze i zaprawa mogła wysychać

Maty na noc

Sil-Pro pisze, że przez pierwsze 8 godzin wiązania temperatura przy murze nie powinna spaść poniżej 0 °C, a gdy grozi mróz, mur przykrywa się matami ocieplającymi

Pustaki nie mogą być zmrożone

Bez szronu i śniegu; Sil-Pro zaleca, żeby bloczek miał co najmniej +5 °C, a palety na budowie stały pod folią

Rano próba młotkiem gumowym

Sil-Pro zaleca codziennie uderzyć w boczną powierzchnię górnych warstw; rysy w spoinach albo odspojony bloczek oznaczają rozbiórkę tego fragmentu

Ile dni chronić mur, nie podaje żaden producent, którego dokumenty sprawdziliśmy. Liczby „7 dni” krążące w internecie nie dotyczą ochrony muru.


Od jakiej temperatury można lać beton na ławy i strop?

Mieszanka betonowa przy wbudowaniu powinna mieć co najmniej +5 °C. Tak podaje norma PN-EN 206, przytaczana przez Heidelberg Materials (Górażdże) i Holcim. Heidelberg Materials dodaje, że betonowania nie prowadzi się, gdy temperatura otoczenia spada poniżej -15 °C.

Grunt, deskowanie i zbrojenie nie mogą być zamarznięte ani pokryte śniegiem i lodem. Betonu nie układa się na zamarznięte podłoże.

Przy betonie z betoniarni zimową recepturę ustala betoniarnia: rodzaj i ilość cementu, domieszki, temperaturę mieszanki. Warto powiedzieć jej wprost, na kiedy jest zamówienie i jaka jest prognoza.


Kiedy beton przestaje się bać mrozu?

Gdy w warstwie przy powierzchni osiągnie 5 MPa wytrzymałości na ściskanie. Norma PN-EN 13670, w wyciągu Holcimu, mówi, że do tego czasu temperatura powierzchni betonu nie powinna spadać poniżej 0 °C.

Heidelberg Materials precyzuje: 5 MPa wystarcza betonowi osłoniętemu albo z cementu CEM I. Beton wystawiony na deszcz, śnieg i mróz potrzebuje 8 MPa przy cementach CEM II, IV i V, a 10 MPa przy cemencie hutniczym CEM III.

Ile to trwa, nie da się podać jedną liczbą. Holcim pokazał to na własnym badaniu: ten sam beton po jednej dobie miał 13 MPa w laboratorium i 0,3 MPa na zewnątrz w niskiej temperaturze. Dlatego zimą beton przykrywa się i ociepla, a przy dłuższych mrozach także ogrzewa.


A tynk elewacyjny jesienią?

Tynki cienkowarstwowe mają własne dodatki zimowe, każdy do tynków swojej marki. Według kart Baumit SpeedTop pozwala pracować od +1 °C, a Greinplast AF od 0 °C. Dodatki zimowe do tynków mamy na miejscu; który pasuje do Twojego tynku, powiemy przy zamówieniu. Szczegóły: ile schnie tynk silikonowy i do kiedy można docieplać jesienią.


Najczęstsze pytania

Od jakiej temperatury można murować?

Na zwykłej zaprawie od +5 °C. Tak podają karty zapraw Baumit, Porotherm, Atlas i Greinplast. Temperatura dotyczy powietrza, pustaka i zaprawy, także w czasie wiązania. Niżej, od -5 °C, pozwalają murować tylko zaprawy w puszce, jak Porotherm Dryfix i Tytan Pianoklej.

Czy można dodać środek przeciwmrozowy do zaprawy murarskiej?

Zależy od zaprawy. Baumit MM 50, Thermo TM50 i zaprawy Porotherm zabraniają tego wprost, Greinplast ZM zabrania zmian w składzie, a Atlas Zaprawa Murarska dopuszcza dodatek według zaleceń jego producenta. Zawsze najpierw sprawdź kartę zaprawy.

Czy mrozoodporna zaprawa pozwala murować na mrozie?

Nie. Mrozoodporność dotyczy zaprawy stwardniałej w murze. Ta sama karta Baumit MM 50, która mówi „mrozoodporna”, podaje murowanie od +5 °C.

Od jakiej temperatury można betonować?

Mieszanka betonowa przy wbudowaniu powinna mieć co najmniej +5 °C (PN-EN 206), a betonowania nie prowadzi się poniżej -15 °C. Podłoże, deskowanie i zbrojenie muszą być wolne od lodu i śniegu.

Kiedy beton jest odporny na mróz?

Gdy przy powierzchni osiągnie 5 MPa wytrzymałości. Beton z cementu CEM II wystawiony na pogodę potrzebuje według Heidelberg Materials 8 MPa. Ile dni to trwa, zależy od cementu i temperatury.

Czy dowieziecie pustaki i zaprawę pod Kłobuck i Częstochowę na konkretny ciepły dzień?

Tak. Do Częstochowy, Wręczycy i Kłobucka jeździmy codziennie, a przy towarze z placu i wolnym aucie materiał jedzie jeszcze tego samego dnia. Jesienią warto ustawić dostawę pod prognozę, żeby ekipa murowała w dni powyżej +5 °C.


Podaj, czym murujesz i kiedy wchodzi ekipa. Sprawdzimy kartę zaprawy i ustawimy dostawę pod prognozę.

Stojąca ekipa kosztuje więcej niż materiał, po który stoi, a jesienią najtańsze są dni powyżej +5 °C. Wycena jest bezpłatna i nie zobowiązuje do niczego.

606 945 454 · pon.-pt. 7:00-16:00

Pustaki i ceramika: co stoi na placu →