Przy typowym dociepleniu domu grafitowy styropian pozwala zejść z 15 cm na 12. Trzy centymetry. Czasem to jest cała różnica między projektem, który się zmieści, a takim, który trzeba przerysować — a czasem trzy centymetry, za które nie ma sensu dopłacać.
Wzięliśmy cztery karty techniczne Austrothermu, dwie grafitowe i dwie białe, i przeliczyliśmy to na grubości. Przy okazji wyszły dwie rzeczy, o których przy ladzie się nie mówi.
Skąd bierze się różnica
Grafitowy styropian to ten sam polistyren co biały, z dodatkiem grafitu. Ziarna grafitu odbijają promieniowanie cieplne, które przez biały styropian przechodzi swobodniej. Efekt widać w jednej liczbie z karty — lambdzie, czyli współczynniku przewodzenia ciepła.
Im niższa lambda, tym mniej ciepła materiał przepuszcza przy tej samej grubości.
| Produkt | Kolor | Lambda λD |
|---|---|---|
| Austrotherm EPS FASSADA PREMIUM | grafitowy | ≤ 0,031 |
| Austrotherm EPS FASSADA THERMA | grafitowy | ≤ 0,033 |
| Austrotherm EPS 038 FASADA SUPER | biały | ≤ 0,038 |
| Austrotherm EPS 040 FASSADA | biały | ≤ 0,040 |
Między skrajnymi produktami różnica wynosi około jednej czwartej. Brzmi dużo — dopóki nie przełoży się jej na centymetry.
Grafit obniża lambdę, ale nie zmienia tego, że EPS chłonie wodę. Gdzie kończy się jego zakres i zaczyna XPS, opisaliśmy osobno: EPS czy XPS — kiedy który wybrać.
Ile centymetrów to naprawdę jest
Ściana ma docelowo osiągnąć określony opór cieplny. Producent podaje go w karcie dla każdej grubości, więc nie trzeba niczego zgadywać: wystarczy znaleźć w drugiej karcie grubość, która daje tyle samo.
Punkt odniesienia: 15 cm białego EPS 040 FASSADA.
| Czym zastępujesz | Grubość dająca ten sam opór | Zysk |
|---|---|---|
| EPS 038 FASADA SUPER (biały) | 15 cm | 0 cm |
| EPS FASSADA THERMA (grafit) | 14 cm | 1 cm |
| EPS FASSADA PREMIUM (grafit) | 12 cm | 3 cm |
Punkt odniesienia: 20 cm białego EPS 040 FASSADA.
| Czym zastępujesz | Grubość dająca ten sam opór | Zysk |
|---|---|---|
| EPS 038 FASADA SUPER (biały) | 20 cm | 0 cm |
| EPS FASSADA THERMA (grafit) | 18 cm | 2 cm |
| EPS FASSADA PREMIUM (grafit) | 16 cm | 4 cm |
Trzy rzeczy warto z tego wyciągnąć.
Realny zysk to trzy do czterech centymetrów, nie „o połowę cieńsza ściana”. Ćwierć różnicy w lambdzie robi ćwierć różnicy w grubości, a ćwierć z piętnastu centymetrów to niecałe cztery.
Grafit grafitowi nierówny. THERMA daje jeden centymetr, PREMIUM trzy. To dwa różne produkty tego samego producenta i obydwa są szare.
Skok jest skokowy, nie płynny. Producent nie robi każdej grubości — THERMA idzie ze 120 mm od razu na 140. Dlatego zysk liczymy na dostępnych paczkach, a nie na kalkulatorze.
Kiedy te centymetry są warte dopłaty
Są ściany, na których trzy centymetry nie znaczą nic, i takie, na których znaczą wszystko.
Znaczą, gdy:
- budynek stoi blisko granicy działki — docieplenie przesuwa lico ściany, a o tym,
ile miejsca zostaje, decyduje projekt, nie ekipa na budowie
- robisz ościeża okienne — tam warstwa jest najcieńsza z całej elewacji, a każdy
centymetr zabiera światło i zwęża widok z okna
- docieplasz dom z zamontowanymi już oknami — grubsza warstwa potrafi wejść na ramę
- wjazd, przejście albo taras są wąskie i liczysz je w centymetrach
- elewacja ma gzymsy, opaski, pilastry — cieńsza warstwa łatwiej się przy nich układa
Nie znaczą, gdy dom stoi w polu, ściana jest gładka, a projekt nie wisi na granicy. Wtedy trzy centymetry są tylko trzema centymetrami.
Kiedy dopłata się nie zwraca — rachunek bez cen
Cen w tym poradniku nie ma i nie o nie chodzi. Chodzi o to, jak je porównać, bo tu najczęściej wychodzi błąd.
Wracając do pierwszej tabeli: 12 cm zamiast 15 cm to o jedną piątą mniej materiału na tę samą ścianę. Grafitowego kupujesz mniej.
Stąd prosta zasada, którą można sprawdzić na dowolnej ofercie:
Rachunek wychodzi na zero, gdy metr sześcienny grafitowego kosztuje o jedną czwartą więcej niż biały. Poniżej — grafit wychodzi taniej. Powyżej — dopłacasz za centymetry, nie za ciepło.
Do tego dochodzi drobiazg na korzyść cieńszej warstwy: krótsze łączniki. Klej i siatka liczą się na metr kwadratowy, więc tu nic się nie zmienia.
⚠ Porównuj ceny za metr sześcienny albo za metr kwadratowy ściany przy grubościach dających ten sam opór — nie ceny paczki. Paczka grafitowego i paczka białego to zwykle inna objętość.
Jak przeliczyć metraż ścian na metry sześcienne: ile styropianu na dom 100 m².
Słońce — jedyna rzecz, którą producent wpisał tylko do kart grafitowych
Cztery karty, ten sam producent, ten sam rocznik. W obu grafitowych na końcu rozdziału o przechowywaniu stoi zdanie:
„Chronić przed oddziaływaniem promieniowania słonecznego.”
W obu białych tego zdania nie ma. W grafitowych jest jeszcze jedno, którego w białych też nie znajdziesz — o prowadzeniu robót zgodnie z zaleceniami dostawcy systemu, „m.in. stosując osłony na rusztowaniach”.
Producent nie tłumaczy w karcie dlaczego. Powód jest prozaiczny: ciemna płyta pochłania promieniowanie i nagrzewa się mocniej niż biała. Rozgrzany styropian pracuje — rozszerza się, a potem stygnie i wraca. Jeśli trafi na to świeży klej, który jeszcze nie związał, efektem bywają odspojenia i szpary na łączeniach, widoczne dopiero pod tynkiem.
Obchodzi się to bez większej filozofii:
- osłona rusztowania siatką albo plandeką — to samo, co producent nazywa osłonami
- praca po stronie zacienionej, z ruchem za słońcem dookoła budynku
- paczki trzymane w cieniu, rozpakowywane wtedy, gdy idą na ścianę
Austrotherm podaje też warunki dla całej roboty ociepleniowej, niezależnie od koloru płyt: temperatura od +5 do 25°C, a prac nie prowadzi się podczas opadów, przy silnym wietrze ani na mocno nasłonecznionych elewacjach.
Kiedy jeszcze zdążysz przed mrozem, a kiedy lepiej przełożyć na wiosnę — opisaliśmy w poradniku do kiedy można docieplać jesienią.
Grafitowy nie znaczy mocniejszy
To jest druga rzecz, która wyszła z kart, i szczerze — zaskoczyła nas.
| Produkt | Kolor | Zginanie BS | Rozciąganie TR |
|---|---|---|---|
| EPS FASSADA PREMIUM | grafitowy | ≥ 115 kPa | ≥ 100 kPa |
| EPS FASSADA THERMA | grafitowy | ≥ 75 kPa | ≥ 80 kPa |
| EPS 038 FASADA SUPER | biały | ≥ 115 kPa | ≥ 100 kPa |
| EPS 040 FASSADA | biały | ≥ 100 kPa | ≥ 100 kPa |
FASSADA THERMA ma najniższe wartości z całej czwórki — słabsze niż oba białe styropiany. Biały EPS 038 FASADA SUPER dorównuje najlepszemu grafitowemu i jako jedyny ma w karcie zadeklarowaną wytrzymałość na ściskanie.
Wniosek jest taki sam jak przy tynkach: kolor jest nazwą grupy, nie gwarancją parametru. Grafit obniża lambdę i tyle mówi o produkcie. Reszty trzeba poszukać w karcie.
Ma to znaczenie wszędzie, gdzie w płytę coś uderza albo ktoś się o nią opiera — parter, ściana od podwórka, przejazd, miejsce przy śmietniku.
O co zapytać przy zamówieniu
- Jaka jest lambda tego konkretnego produktu? Nie „grafitowy”, tylko nazwa z paczki.
- Jaka grubość wychodzi na ten sam opór cieplny co w projekcie? Liczymy z karty.
- Ile kosztuje metr kwadratowy ściany przy tej grubości? Dopiero to porównanie ma sens.
- Czy ekipa ma czym osłonić rusztowanie? Przy grafitowym to nie jest szczegół.
- Co robimy z parterem i ościeżami? Tam decydują parametry mechaniczne, nie lambda.
Na wszystkie pięć odpowiemy przez telefon, mając karty przed sobą. Co trzymamy na magazynie w Kłobucku: styropian EPS i XPS.
Najczęstsze pytania
Czy styropian grafitowy jest cieplejszy od białego?
Tak, przy tej samej grubości izoluje lepiej. W kartach Austrothermu grafitowy FASSADA PREMIUM ma lambdę ≤ 0,031 W/mK, a biały EPS 040 FASSADA ≤ 0,040 W/mK. W praktyce oznacza to, że warstwę można zrobić cieńszą — nie że ściana będzie cieplejsza, jeśli grubość zostawisz bez zmian.
O ile cieńsza może być warstwa grafitowego?
Około trzech centymetrów przy typowym dociepleniu. Z tabel oporu cieplnego w kartach wychodzi, że 12 cm grafitowego FASSADA PREMIUM daje to samo co 15 cm białego EPS 040 FASSADA, a 16 cm zastępuje 20 cm. Przy słabszym grafitowym, FASSADA THERMA, zysk to jeden do dwóch centymetrów.
Dlaczego styropianu grafitowego nie klei się w pełnym słońcu?
Ciemna płyta mocniej nagrzewa się od słońca i pracuje, a klej pod nią jeszcze nie związał — stąd ryzyko odspojeń i szpar. Austrotherm wpisał zdanie „chronić przed oddziaływaniem promieniowania słonecznego” do kart obu swoich styropianów grafitowych; w kartach białych tego zdania nie ma. Praktycznie: osłona na rusztowaniu i praca od strony zacienionej.
Czy można łączyć biały i grafitowy styropian na jednej ścianie?
Technicznie to wciąż ten sam materiał, ale dwie różne lambdy na jednej ścianie dają dwa różne opory cieplne, a przy równej grubości płyt — różnicę widoczną na kamerze termowizyjnej. Najsensowniejsze zastosowanie to grafitowy tam, gdzie brakuje miejsca, na przykład na ościeżach. O dopuszczalności decyduje dostawca systemu ociepleniowego, więc taki układ warto przegadać przed zamówieniem.
Czy grafitowy styropian jest wytrzymalszy mechanicznie?
Niekoniecznie. W kartach Austrothermu grafitowy FASSADA THERMA ma najniższe parametry z czterech porównanych produktów — wytrzymałość na zginanie ≥ 75 kPa i na rozciąganie ≥ 80 kPa, poniżej obu białych. Biały EPS 038 FASADA SUPER dorównuje najlepszemu grafitowemu. Przy parterze i miejscach narażonych na uderzenia warto patrzeć właśnie na te wartości.
Kiedy dopłata za styropian grafitowy się nie zwraca?
Wtedy, gdy nie masz gdzie oszczędzać centymetrów. Przy domu w otwartym terenie, z gładką elewacją i projektem, który nie wisi na granicy działki, trzy centymetry nie zmieniają niczego. Rachunek warto zrobić na metrach: 12 cm zamiast 15 cm to o jedną piątą mniej materiału, więc grafit przestaje się opłacać powyżej mniej więcej jednej czwartej dopłaty za metr sześcienny.
Powiedz, co ocieplasz — policzymy grubości razem
Wystarczy metraż ścian i opór cieplny albo grubość z projektu. Sprawdzimy w kartach, jaka grubość grafitowego daje to samo co biały, i powiemy wprost, kiedy dopłata ma sens, a kiedy lepiej zostać przy białym i wydać różnicę gdzie indziej.
Biuro: 606 945 454, poniedziałek–piątek 7:00–16:00.